Bir Gün İcadiye' de / A. Hamdi Tanpınar

Bir gün İcadiye' de veya Sultantepe' de
Bir beste kanatlanır, birden olduğun yerde
Bir kainat açılır geniş, sonsuz, büyülü,
Bugünün rüzgarında yıkanan mazi gülü
Dağılır yaprak yaprak hayalindeki suya
Bir başka gözle bakarsın ömür denen uykuya...

Belki en hülyalısı duyduğun masalların
O şafak saltanatı korularda dalların,
Her ufku tek başına bekleyen eski çamlar
Bir sır gibi ömründen sızdırılmış akşamlar,
ardıçla kestanenin her yıllık macerası
Harap mezarlıklarda ölülerin rüyası
Gelir ve tekrar doğar ölmüş sandığın aşka
Anlarsın ölüm yoktur geçen zamandan başka!



Bursa'da Zaman bölümünden.
"Anlarsın ölüm yoktur geçen zamandan başka!" Tanpınar'ın zamana bakışı...

Bütün Yaz / A.Hamdi Tanpınar

Ne güzel geçti bütün yaz,
Geceler küçük bahçede...
Sen zambaklar kadar beyaz
Ve ürkek bir düşüncede,
Sanki mehtaplı gecede,
Hülyan, eşiği aşılmaz
Bir saray olmuştu bize;
Hapsolmuş gibiydim bense,
Bir çözülmez bilmecede.
Ne güzel geçti bütün yaz,
Geceler küçük bahçede.

Hatırlama / A. Hamdi Tanpınar

Sen akşamlar kadar büyülü, sıcak,
Rüyaların kadar sade, güzeldin,
Başbaşa uzandık günlerce ıslak
Çimenlerinde yaz abahçelerinin.

Ömrün gecesinde sükun, aydınlık
Boşanan bir seldi avuçlarından,
Bir masal meyvası gibi paylaştık
Mehtabı kırılmış dal uçlarından.


Lise yıllarımda kız kardeşimle sevdiğimiz şiirleri kaydettiğimiz defterlerden hatırladığım bir şiir Tanpınar' dan. Okurken final cümlede geldi aniden aklıma. Nasıl bir etkilenme bu?

Ne İçindeyim Zamanın / A.Hamdi Tanpınar

Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.

Bir garip rüya rengiyle
Uyuşmuş gibi her şekil,
Rüzgarda uçan bir tüy bile
Benim kadar hafif değil.

Başım sükutu öğüten
Uçsuz, bucaksız değirmen;
İçim muradına ermiş
Abasız, postsuz bir derviş;

Kökü bende bir sarmaşık
Olmuş dünya sezmekteyim,
Mavi, masmavi bir ışık
Ortasında yüzmekteyim.

Ahmet Hamdi Tanpınar - Şiirler
YKY Yayınlarından Ocak 2012 Baskısı
23 Temmuz 2002'de bana hediye edilmiş. İçinde 6 Ocak 2002 tarihli Radikal iki'ye ait bir gazete küpürü var. Kitaplıkta bulunca çok heyecanlandım ve bugünü onu tekrar okumaya ayırdım. Yayınladığım bu şiir Tanpınar'ın Aşiyan' daki kabrinde yazılıydı. Sanırım 1982 yılında ziyaret etmiş ve ilk iki mısrasını hiç unutmamıştım.

Bir Adın Kalmalı'dan / A.Hamdi Tanpınar

...

Sen say ki ben hiç ağlamadım

Hiç ateşe tutmadım yüreğimi

Geceleri koynuma almadım ihaneti

Ve say ki bütün şiirler gözlerini 

Şarkılar saçlarını söylemedi

Hele nihavend hele buselik hiç geçmedi fikrimden

Ve hiç geçmedi bir topak kan gibi adın

İçimin nehirlerinden

...

Bir Adın Kalmalı / A.Hamdi Tanpınar

Aynaların ardında sır 
Yalnızlığın peşinde kuvvet 
Evet nihayet bir adın kalmalı geriye 
Bir de o kahreden gurbet 
Sen say ki ben hiç ağlamadım 
Hiç ateşe tutmadım yüreğimi 
Geceleri koynuma almadım ihaneti 
Hele nihavend hele buselik hiç geçmedi aklımdan 
Ve hiç gitmedi bir topak kan gibi adın 
İçimin nehirlerinden 
Evet yangın 
Evet salaş yalvarmanın korkusunda talan 
Evet kaybetmenin o zehirli buğusu 
Evet isyan 
evet kahrolmuş sayfaların arasında adın 
Sokaklar dolusu bir adamın yalnızlığı 
Bu sevda biraz nadan 
Biraz da hıçkırık tadı 
Pencere önü menekşelerinde her akşam 
Dağlar sonra oynadı yerinden 
Ve hallaçlar attı pamuğu fütursuzca 
Sen say ki yerin dibine geçti geçmeyesi sevdam 
Ve ben seni sevdiğim zaman bu şehre yağmurlar yağdı 
Yani ben seni sevdiğim zaman 
Ayrılık kurşun kadar ağır gülüşün kadar felaketiydi yaşamanın 
Yine de 
Bir adın kalmalı geriye 
Bütün kırılmış şeylerin nihayetinde 
Aynaların ardında sır 
Yalnızlığın peşinde kuvvet 
Evet nihayet, bir adın kalmalı geriye 
bir de o kahreden gurbet 
beni affet 
kaybetmek için erken 
sevmek için çok geç

Bursa'da Zaman / A. Hamdi Tanpınar

Bursa'da eski bir cami avlusu, 
Küçük sadirvanda şakırdayan su. 
Orhan zamanından kalma bir duvar... 
Onunla bir yasta ihtiyar çınar 
Eliyor dört yana sakin bir günü. 
Bir rüyadan arta kalmanın hüznü 
İçinde gülüyor bana derinden. 
Yüzlerce çesmenin serinliğinden 
Ovanın yeşili göğün mavisi 
Ve mimarilerin en ilahisi. 

Bir zafer müjdesi burda her isim: 
Sanki tek bir anda gün, saat, mevsim 
Yaşiyor sihrini geçmis zamanın 
Hala bu taşlarda gülen rüyanin 
Güvercin bakışlı sesszilik bile 
Çinliyor bir sonsuz devam vehmiyle. 
Gümüşlü bir fecrin zafer aynası, 
Muradiye, sabrın acı meyvası, 
Ömrünün timsali beyaz Nilüfer, 
Türbeler, camileri eski bahçeler, 
Şanlı hikayesi binlerce erin 
Sesi nabzim olmuş hengamelerin 
Nakleder yadini gelen geçene. 

Bu hayalde uyur Bursa her gece, 
Her şafak onunla uyanır, güler 
Gümüş aydınlıkta serviler, güller 
Serin hülyasıyla çesmelerinin. 
Başındayım sanki bir mucizenin, 
Su sesi ve kanat şakırtısından 
Billur bir avize Bursa'da zaman, 

Yeşil Türbesini gezdik dün akşam, 
Duyduk Bir musikî gibi zamandan 
Çinilere sinmiş Kur'an sesini. 
Fetih günlerinin saf nesesini 
Aydınlanmış buldum tebessümünle. 

İsterdim bu eski yerde seninle 
Başbaşa uyumak son uykumuzu, 
Bu hayal içinde... ve ufkumuzu 
Çepçevre kaplasın bu ziya, bu renk, 
Havayı dolduran uhrevi ahenk. 
Bir ilah uykusu olur elbette 
Ölüm bu tılsımlı ebediyette 
Belki de rüyası büyük cetlerin, 
Beyaz bahçesinde su seslerinin. 

Bursa seyahatimden dönerken güneş batımında Tanpınar'ı anmamak mümkün değil!

Sonbahar / A.Hamdi Tanpınar

Durgun havuzları işlesin bırak
Yaprakların güneş ve ölüm rengi,
Sen kalbini dinle,ufkuna bak.

Düşünme mevsimi inleten rengi
Elemdir mest etsin ruhunu
Eser rüzgarların durgun ahengi.

Yan yana sessizce mevsimle keder
Hicrana aldanmış kalbimde gezin
Esen rüzgarlara sen kendini ver.

Ne İçindeyim Zamanın / A. Hamdi Tanpınar

Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.

Bir garip rüya rengiyle
Uyuşmuş gibi her şekil,
Rüzgarda uçan tüy bile
Benim kadar hafif değil.

Başım sükutu öğüten
Uçsuz bucaksız değirmen;
İçim muradına ermiş
Abasız, postsuz bir derviş.

Kökü bende bir sarmaşık
Olmuş dünya sezmekteyim,
Mavi, masmavi bir ışık
Ortasında yüzmekteyim.

Desen: Ziyaret, Erkan Nazlı

Sevgili Sevim Teyzem'in anısına...